Cursus interreligieuze communicatie. Ervaringen uit Heerlen (vrouwengroep)
Door Selma Souag (islamitisch deelnemer)
Opgetekend op 14/11/2009, na bijeenkomst 5

Om te beginnen zal ik vermelden dat ik – en ik denk dat ik ook namens de medecursisten spreek – het erg prettig vind, om een openlijke conversatie over het geloof aan te gaan met andersgelovigen. In het dagelijkse leven eindigt dit vaak met boze blikken of frustratie van de ene of de andere partij. Nu we geleerd hebben om de verschillende taaluitingen toe te passen – en hier ook vooral niet van af proberen te wijken – gaan we veel bewuster met andersgelovigen om.

Vaak (in alledaagse situaties) is het geval dat de ene partij een bepaalde geloofsopvatting van de andere partij niet respecteert, waardoor laatstgenoemde direct de deur in zijn gezicht dichtgeslagen krijgt en verdere uitleg niet meer welkom is (onbegrepen maakt onbemind). Het fijne aan deze cursus is, dat we de ander met zijn geloofsopvatting in zijn waarde laten en toch onze eigen opvatting kunnen delen.

Wat ik ook als zeer prettig ervaar, is het feit dat de christelijke deelnemers echt letterlijk toegeven, dat ze niet hadden gedacht dat de islam zo’n eenvoudig en rechtlijnig geloof is. Tevens hebben ze gemerkt, dat islam heel wat meer inhoud heeft dan het dragen van een hoofddoek en vijf maal per dag bidden. Ze ervaren ons ook als een zeer prettig en gezelschap, terwijl sommige deelneemsters in eerste instantie – voor mijn gevoel – met angst en beven aan de cursus en de eerste gesprekken begonnen.

Bij mijzelf merkte ik ook een bepaalde afwijzende houding tegenover de andersgelovige deelneemsters en ik voelde ook een bepaalde barrière tussen mijn gesprekspartner en mij, maar toen het eerste gesprek eenmaal begon volgens de eerste oefening en de spelregels die de cursusleidster ons had uitgelegd, merkte ik al heel vlug, dat het allemaal heel prettig en relaxed verliep. Echt een goede manier om partijen die eigenlijk loodrecht tegenover elkaar staan tot elkaar te brengen.

Wat ik een belangrijke bijkomstigheid van deze cursus vind, is dat de deelneemsters nu hebben gemerkt, dat wij als moslims geen meningloze, onderdrukte en ongeschoolde vrouwtjes met hoofddoek zijn. Ze hebben ook gezien, dat bijna de helft van de moslimcursisten van Nederlandse afkomst is en zich later bekeerd heeft. Dit neemt bij hen een vooroordeel weg, want zij gaven in de eerste twee lessen duidelijk aan, dat er een wereld voor ze openging toen ze zagen dat er drie Nederlandse bekeerde moslims aanwezig waren. Zij bleken te denken, dat er onder die hoofddoek alleen maar vrouwen van allochtone afkomst schuilgaan.

Verder wil ik aangeven dat het zelfs zo positief is verlopen, dat sommige vrouwen van beide partijen hebben aangegeven, dat ze in de toekomst nog wel informeel bij elkaar willen komen. Als laatste wil ik meegeven, dat ik hoop dat deze cursus een beknopt antwoord heeft kunnen geven op de mediaberichten, die de islam vaak als een wereldvreemd en wreed geloof afspiegelen. Ik wil de onderzoeker hartelijk bedanken voor de mogelijkheid die zij ons heeft geboden om deel te nemen aan deze cursus. Als de mogelijkheid zich in de toekomst weer voordoet, houd ik me zeker aanbevolen om nogmaals deel te nemen.

Cursus interreligieuze communicatie. Ervaringen uit Heerlen (vrouwengroep)
Door Mia Verstegen (christelijk deelnemer)
Opgetekend op 21/10/2009, na bijeenkomst 2

Dat trok me aan: zouden wij als vrouwen echt kunnen bijdragen tot meer begrip voor elkaar? Ja, dat moet toch lukken!! Maar…..zouden er wel genoeg moslimvrouwen mee kunnen doen? De meeste mogen toch niet zonder man naar buiten? De praktijk bleek anders: genoeg moslimvrouwen (weliswaar een aantal van oorsprong Nederlandse christenen) en met moeite genoeg christenvrouwen.

De cursusmap verraste me: zit didactisch goed in elkaar, een duidelijke indeling en goed verzorgd, maar niet laagdrempelig te noemen. De tevoren in te vullen vragenlijst vond ik pittig. Daarbij vroeg ik me af: als Nederlands niet je moedertaal is, hoe moet dat dan met al die vaktermen? De eerste bijeenkomst begon niet prettig. Wéér zo’n vragenlijst invullen, waarvan de vragen moeilijk te begrijpen waren voor de meesten van ons. “Dit maakt dat ik me zo dom voel” zei iemand. Jammer. Ik werd er boos om.

Na deze “hobbel” konden we pas kennis maken, aan elkaar wennen, ons veilig genoeg gaan voelen. De indeling: stukje theorie – in subgroepjes oefenen via spelvormen – plenair nabespreken, werkt perfect. Minder goed is: als je de vaktermen van die theorie voor het eerst hoort, kun je ze wel begrijpen, maar niet meteen toepassen: dat is een stap te ver.

Waarschijnlijk zal dat beter worden in de volgende bijeenkomsten, omdat een aantal begrippen steeds terugkomt. Ik kijk er naar uit en hoop dat na 6 bijeenkomsten het effect zal zijn: een betere communicatie en daardoor meer begrip.

Cursus interreligieuze communicatie. Ervaringen uit Rotterdam (mannenvrouwengroep)
Door Erika van Nes (christelijk deelnemer)
Opgetekend op 31/10/2009, volgend op bijeenkomst 4

Spreken over geloofszaken is niet altijd gemakkelijk. In de interreligieuze communicatie kunnen er allerlei strubbelingen ontstaan. Het nadenken over, en het aanleren van een houding die de interreligieuze communicatie bevordert, is uitermate zinvol. De cursus Interreligieuze communicatie tussen christenen en moslims biedt daarvoor een waardevolle bijdrage. Een korte impressie vanuit de praktijk…

Enigszins onwennig komt de groep de eerste avond bij elkaar. Na een korte kennismaking is het ijs al gauw gebroken. De sfeer in de groep is open en betrokken. Na een gezamenlijke verdieping in communicatiemethoden, gaan we in kleine groepjes uiteen om het geleerde te oefenen. Hierdoor ontstaan boeiende gesprekjes over ons geloof in God, en wat dat voor ons dagelijks leven betekent.

In de daaropvolgende avonden staan we stil bij een bepaald aspect van de interreligieuze communicatie, en brengen we het geleerde in de praktijk door met elkaar te oefenen. Veel interessante conversaties ontstaan, bijvoorbeeld over de betekenis van vasten, of over de plaats van gebed is ons leven.

Soms liegen de gesprekken er niet om. Bepaalde vragen en onderwerpen ontlokken heftige reacties in de groep. Het aanleren van interreligieuze communicatievaardigheden en van bepaalde spelregels van omgang met elkaar, helpt ons om hier op een betere manier mee om te leren gaan. Inmiddels hebben wij vier van de zes avonden gehad. Dat we gebaat zijn met het aanleren en toepassen van goede interreligieuze communicatievaardigheden, dat blijkt wel uit de praktijk.