Doel van stichting Nieuwegen is het leveren van een eigentijdse bijdrage aan de bevordering van geloofscommunicatie in het Nederlandse taalgebied. Zij doet dit door het stimuleren van onderzoek naar volwassenenvorming en het organiseren van vormingsbijeenkomsten in aansluiting op de onderzoeksresultaten.

Nieuwegen heeft tot op heden vier onderzoeksprojecten gerealiseerd:

1. Het eerste onderzoek betrof geloofscommunicatie in katholieke vormings- en bezinningscentra. Niet alleen cursusleiders maar ook cursisten werden via interviews en / of schriftelijke benaderd. Dit onderzoek mondde uit in een publicatie getiteld ‘Vorming in geloofscommunicatie’ onder redactie van Aad de Jong en Moniek Steggerda en uitgegeven door Gooi & Sticht (UTP-katern 20, 1997). Een centraal gegeven daarbinnen is: hoe voorkomen dat het persoonlijke geloof ten koste gaat van de geloofstraditie en andersom?

2. Voortvloeiend uit het eerste onderzoek werd er gekozen onderzoek te doen naar het vraagstuk van individualisering en religieuze vorming van volwassenen. Dit onderzoek omvatte twee onderdelen: een cursus van vijf bijeenkomsten in Den Bosch en Amsterdam over het authenticiteitsbegrip van de Canadese cultuurfilosoof Charles Taylor.Daarnaast werd onderzoek gedaan naar de omgang van vormingsleiders en catecheten met individualisering en religieuze vorming in hun cursussen. Beide activiteiten leidden tot een publicatie getiteld ‘Speuren naar authenticiteit’ onder redactie van Moniek Steggerda en Hessel Zondag en uitgegeven door Kok Kampen (UTP-katern 25, 2002).

3. Het derde project ging over pluralisme en religieuze vorming van volwassenen. Uit het onderzoek blijkt dat volwassencatecheten en cursusleiders de verscheidenheid aan opvattingen serieus nemen. Zij zijn bereid de verschillende opvattingen te overwegen en te accepteren. Dit werkt ook door in hun doelstellingen, waarin zij juist de eigen (religieuze) ontwikkeling van de deelnemers willen bevorderen, zonder aanpassing aan religieuze autoriteiten en instituties.

Toch vinden ook velen slechts één perspectief – het christelijke – de moeite van het overwegen waard. Met het oog op de planning van de religieuze vorming van volwassenen ligt hier een probleem en een uitdaging. De resultaten zijn gepubliceerd: ‘Vorming in veelvoud’ door Isolde Driesen en Aad de Jong, uitgegeven door Damon.

4. In december 2006 is het nieuwste onderzoeksproject van start gegaan, gericht op interreligieuze vorming. De praktijk laat zien dat de (organisatie van) interreligieuze ontmoetingen niet altijd even moeiteloos verlopen. Er blijkt behoefte aan handreikingen voor een goede communicatie tussen religieuze groeperingen. Een bijkomende observatie is het gebrek aan een goede evaluatie van de ontmoetingsactiviteit. Interreligieuze ontmoetingen worden gemakkelijk als geslaagd bestempeld.

In dit onderzoek richten we ons op het bevorderen van de religieuze identiteit van volwassen christenen en moslims. Het betreft enerzijds de ontwikkeling van de eigen geloofsovertuiging; anderzijds gaat het om de respectvolle omgang met andersgelovigen. Daartoe ontwikkelen we een zestal interreligieuze thema-avonden, gericht op interreligieuze communicatie. We gaan tevens na wat de effecten zijn: wat leren christenen en moslims van elkaar, hoe ontwikkelen hun gevoelens zich, en hoe beïnvloedt deelname de sociale verhoudingen tussen beide religieuze groeperingen.